Vitamines

Micronutriënten (1/2) : Vitamines

Vitamines zijn goed voor de gezondheid, dat weten we allemaal. Maar wat doen ze dan precies, hoeveel heb je er eigenlijk van nodig en waar zitten ze in?

Er zijn in totaal 13 stoffen met de naam vitamine (zie onder). Vitamines zijn onder te verdelen in vet- en in wateroplosbaar. Het lichaam heeft maar zeer kleine hoeveelheden vitamine nodig. Het gaat slechts om enkele microgrammen tot tientallen milligrammen. Toch zijn alle vitamines onmisbaar. Een gebrek aan 1 enkele vitamine beïnvloed al de gezonde werking van het lichaam en kan ziektes zoals bijvoorbeeld bloedarmoede (vitamine B12 tekort), scheurbuik (vitamine C tekort) of botontkalking (vitamine D tekort) veroorzaken.

Vitamines zijn stoffen die in verschillende hoeveelheden en samenstellingen voorkomen in onze voeding.

  • Dierlijke producten zoals vlees, zuivel, eidooier en vis bevatten vitamine A.
  • Groente en fruit bevatten vitamine C,
  • Plantaardige oliën, noten en zaden bevatten vitamine E,
  • Vette vis bevat vitamine D,
  • Zuivel bevat vitamine B2 en B12,
  • Volkoren graanproducten bevatten vitamine B1, B3, B5, B6,
  • Eieren bevatten o.a. vitamine A, B8, B12 en D
  • Vooral groene bladgroentes als spinazie, sla en andijvie en broccoli bevatten vitamine B11,
  • Vitamine K kan door het lichaam zelf gemaakt worden door de bacteriën in de dikke darm. Echter wordt het ook uit voeding gehaald. Het zit in veel groenten en fruit, zuivelproducten, granen, ei en vlees.

Zoals je kunt zien bevatten veel producten meerdere vitamines. Er bestaat geen 1 product die alle vitamines bevat en daarom is het ook belangrijk om zo veel mogelijk te variëren met voeding. Wie gezond is en verder gezond en gevarieerd eet, krijgt van alle vitamines voldoende binnen. Het nemen van extra vitamine supplementen is dan ook niet nodig, omdat dit geen enkele gezondheidswinst oplevert. Een arts kan aan bloedwaardes zien of iemand een aanvulling nodig heeft of niet.

Tekorten komen in ons land bijna niet voor, met uitzondering van vitamine B12 bij mensen die geen dierlijke producten nemen, foliumzuur bij zwangere vrouwen en vitamine D bij ouderen, mensen met een donkere huid of mensen die weinig buiten komen. Een teveel aan sommige vitamines kan zelfs schadelijk zijn voor de gezondheid. Dit kan alleen door het langdurig slikken van supplementen of bij het eten abnormale hoeveelheden van bepaalde voeding zoals bij vitamine A als men teveel lever eet.

Vitamines en hun functies

In vet oplosbaar:

  • Vitamine A (retinol), is goed voor huid en ogen en het immuunsysteem.
  • Vitamine D, helpt het lichaam om calcium uit voeding op te kunnen nemen en daardoor goed voor sterke botten en tanden. Ook goed voor spieren en immuunsysteem.
  • Vitamine E (tocoferol), is een antioxidant en beschermd cellen, celwanden, bloedvaten en weefsel.
  • Vitamine K, is nodig voor een goede bloedstolling en helpt dus bij het genezen van wondjes.

In water oplosbaar:

  • Vitamine B1 (thiamine), helpt het lichaam bij de energievoorziening uit koolhydraten en is goed voor de hartspier en het zenuwstelsel.
  • Vitamine B2 (riboflavine), helpt het lichaam bij de energievoorziening uit koolhydraten, eiwitten en vetten en is dus belangrijk voor een goede stofwisseling.
  • Vitamine B3 (niacine), speelt ook een rol bij de energievoorziening en helpt bij de aanmaak van vetzuren in het lichaam.
  • Vitamine B5 (pantotheenzuur), is nodig voor de opbouw en afbraak van eiwitten en vetten uit voeding. Vooral helpen bij de energievoorziening voor het lichaam uit vetten is een belangrijke taak van pantotheenzuur.
  • Vitamine B6 (pyridoxine), zorgt voor opbouw en afbraak van eiwitten. Ook reguleert het de werking van bepaalde hormonen, is het goed voor groei, bloedaanmaak, zenuwstelsel en immuunsysteem.
  • Vitamine B8 (biotine), helpt ook om energie uit voeding vrij te maken, helpt bij de vorming van vetzuren en is goed voor huid en haar.
  • Vitamine B11 (foliumzuur), is nodig voor de groei en aanmaak van witte en rode bloedcellen. Ook is het zeer belangrijk voor de ontwikkeling van het kind tijdens de zwangerschap.
  • Vitamine B12 (cobalamine), is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen en is goed voor het zenuwstelsel.
  • Vitamine C (ascorbinezuur), is een antioxidant dat nodig is voor de vorming van bindweefsel, de opname van ijzer en voor het immuunsysteem. Het beschermt het lichaam tegen vrije radicalen en is daarom dus goed voor de weerstand.

Varieer zo veel mogelijk met verse en natuurlijke producten. Zo hoef jij je eigen geen zorgen te maken dat je een tekort oploopt. Als je toch onverklaarbare en vage klachten krijgt als vermoeidheid, slechte concentratie, slapeloosheid en lusteloosheid bijvoorbeeld dan zou je je bloedwaardes kunnen laten controleren door een arts. Deze kan dan zien of er van een bepaalde vitamine een tekort is. Hierna kan worden aangeraden om extra vitamine bij te slikken of iets aan te passen aan het voedingspatroon.