Vlees

Minder vlees eten?!

Vlees is de laatste tijd vaak in het nieuws. Te veel verzadigd vet, antibiotica, slecht voor gezondheid, slecht voor millieu, etc. Maar vlees bevat ook belangrijke voedingsstoffen die ieder mens nodig heeft.

Dat vlees niet elke dag gegeten hoeft te worden is wel duidelijk, daar zijn verschillende wetenschappers het over eens. Minder vlees eten is ook niet moeilijk, maar vraagt wel om een aantal aanpassingen in je dagelijkse voeding. Als je minder of geen vlees meer wilt eten, zal je erop moeten letten dat je voldoende eiwitten, ijzer, vitamine B1 en vitamine B12 binnenkrijgt. Dit zijn voedingsstoffen die allemaal, in voldoende hoeveelheden, in vlees aanwezig zijn, maar ook uit andere producten gehaald kunnen worden.

Vlees bestaat voor 20 tot 30% uit ‘volwaardig’ eiwit. Volwaardig betekend dat alle essentiële aminozuren, die het lichaam niet zelf kan aanmaken, erin zitten. Het is dus erg makkelijk om aan je dagelijkse hoeveelheid te komen als je dagelijks een portie vlees neemt.

Maar vlees is niet de enigste bron van eiwitten. Eieren, zuivelproducten en vis bevatten ook alle essentiële aminozuren en daarbij bevatten deze ‘dierlijke producten’ ook nog eens vitamine B12. Plantaardige producten als peulvruchten, volkorengranen, noten, paddestoelen en diverse soorten groentes bevatten geen vitamine B12, maar wel eiwitten. Plantaardige producten, met uitzondering van sojabonen, missen allemaal een aantal van de essentiële aminozuren en zijn daarom niet volwaardig. Het is daarom belangrijk om veel te variëren met deze producten en om ze goed te combineren met elkaar om zo toch aan alle essentiële aminozuren te komen.

Vitamine B12, in de actieve vorm, zit alleen in dierlijke producten. Sommige algen en zeewier bevatten ook vitamine B12, maar het grootste gedeelte hiervan is niet actief, wat betekent dat het lichaam deze vorm niet kan opnemen. Mensen die alle dierlijke producten uit hun voedingspatroon halen (veganisten), krijgen hierdoor een gebrek aan vitamine B12 wat gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Belangrijk voor deze groep mensen is om vitamine B12 supplementen te nemen of producten te kiezen waar vitamine B12 aan is toegevoegd.

Ook ijzer is een voedingsstof die voorkomt in vlees. De vorm van ijzer in vlees wordt heemijzer genoemd. Dit is de vorm die ons lichaam het makkelijkst opneemt. Non-heemijzer, uit plantaardige producten (met name groene bladgroentes en volkerengraanproducten) wordt moeilijker door ons lichaam opgenomen. Vitamine C helpt bij de opname van ijzer in het bloed. Het wordt daarom aangeraden om groentes en fruit te combineren met deze producten om de opname van ijzer te bevorderen.

Bij een gezonde voeding met genoeg variatie en met de juiste combinaties is een risico op een tekort aan eiwitten of vitamine B1 erg klein. Vitamine B1 zit in veel producten zoals volkorengranen, aardappelen, peulvruchten, groentes, noten, ei en zuivelproducten. Voor opname van deze voedingsstoffen is het eten van vlees dus niet noodzakelijk, omdat zij ook in tal van andere voedingsproducten zitten.

Ik hoor verschillende mensen met allemaal zeer uiteenlopende meningen over vlees. Dat vlees bijvoorbeeld schadelijk zou zijn voor de gezondheid, komt met name door de manier waarop mensen vlees bereiden. In de gehaaste samenleving waarin wij met ze allen leven en waar alles altijd snel in een bepaalde tijd moet gebeuren, hebben wij nauwelijks nog tijd voor ons eigen, laat staan om ‘gezond’ voor onzelf te koken. Met gezond koken bedoel ik de tijd nemen, verse producten (dus zonder toevoegingen) gebruiken en op een juiste manier bereiden. Als vlees op een verkeerde manier wordt klaar gemaakt, ontstaan er schadelijke stoffen die slecht zijn voor de gezondheid. Te hoog verhitten, de verkeerde vetten gebruiken, te lang doorbakken kan er dus voor zorgen dat het vlees een stuk minder gezond wordt. Daar komen dan ook de verhalen vandaan dat vlees slecht zou zijn voor de gezondheid.

Minder vlees eten kan makkelijk en is beter voor je gezondheid (door het variëren met andere producten) en beter voor het milieu. Kies vaker voor alternatieve producten zoals hierboven genoemd en schakel af en toe een ‘vleesloze’ dag in. Eet je niet elke dag vlees, maar bijvoorbeeld af en toe, dan kun je jezelf een ‘flexitariër’ noemen. Varieer op dagen waarin je geen vlees eet vooral veel met peulvruchten, graansoorten, noten en verse groentes. Ook eieren, vis en zuivelproducten zijn rijk aan voedingsstoffen. Varieer hier dus ook vooral mee. Dierlijke producten helemaal schrappen uit je voedingspatroon is echter niet aan te raden vanwege alle andere belangrijke voedingsstoffen die erin zitten en die juist heel goed zijn voor de gezondheid. Er zijn uiteraard de zogenaamde ‘vleesvervangers’ op de markt. Deze producten bevatten vaak wel een hoop zout en andere toegevoegde stoffen die niet altijd bevorderlijk zijn voor de gezondheid.

Vlees eten kan geen kwaad, mits je er niet teveel van neemt en je het op de juiste manier klaar maakt. Net als met eigenlijk alles geldt: eet gerust af en toe een portie vlees, maar eet het met mate.